கைகேயியைப் பழிக்காத இராமன்
வால்மீகி இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தில் இராமனின் இந்த நெறி பளிச்சிடுகிறது. முடிசூட்டு விழாவுக்கு முந்தைய இரவில் கைகேயி தசரதனிடம் தனக்கு அளித்த இரு வரங்களைக் கேட்டாள்: இராமன் பதினான்கு ஆண்டுகள் வனம் செல்ல வேண்டும்; பரதன் அரசனாக வேண்டும். தசரதன் மயங்கி வீழ்ந்தார். இராமன் தந்தையின் வாக்கை நிறைவேற்ற அமைதியாக வனம் செல்ல ஒப்புக்கொண்டான்.
செய்தியை அறிந்த இலக்குவன் சினத்தால் கொந்தளித்தான். "தந்தை மயங்கிவிட்டார். கைகேயியின் சூழ்ச்சியால் நீ வனம் செல்வதா? நான் இந்த அரசை எதிர்த்துப் போரிடுவேன்; உன்னைப் பட்டத்தில் அமர்த்துவேன்" என்று வில்லை எடுத்தான். அவன் தசரதனையும் கைகேயியையும் கடுமையாகப் பழித்தான். இராமன் அவனை மென்மையாகத் தடுத்தான்.
இராமன், "இலக்குவா, தந்தையின் வாக்கை நிறைவேற்றுவது என் கடமை. கைகேயி எனக்குத் தாய் போன்றவள்; அவளைப் பற்றித் தீமை பேசாதே. இது தெய்வ சங்கல்பம். என் தாய் கௌசல்யைக்கு நீ எவ்வளவு மதிப்பு வைத்திருக்கிறாயோ அவ்வளவு மதிப்பை கைகேயிக்கும் வை" என்றான். பரதன் மீது அவனுக்கிருந்த அன்பை மேலும் வலியுறுத்தி, "அவனுக்கு நன்மையே நேரட்டும்; அவன் அரசனாவது எனக்கு மகிழ்ச்சியே" என்றான்.
தனக்கு நேர்ந்த பெரும் இழப்பின் நடுவிலும் இராமன் யாரையும் பழிக்கவில்லை, கடிந்து பேசவில்லை, தீங்கு நினைக்கவுமில்லை. இலக்குவன் ஆயுதம் எடுக்கவிருந்த இடத்தில் இராமன் சொல்லால் அமைதியை நிறுவினான். அவன் பேசாத சொற்களே அவன் சால்பைக் காட்டின. கைகேயியைக் குற்றம் கூறாததால் அயோத்தியின் அரச குடும்பம் பிளவுபடாமல் நின்றது. கொல்லாமையும் புறங்கூறாமையும் கொண்ட நெறியால் இராமன் இன்றும் சான்றோரின் முன்மாதிரியாகப் போற்றப்படுகிறான்.
பின்னாளில் வனவாசம் முடிந்து அயோத்தி திரும்பிய இராமன், கௌசல்யை, சுமித்திரையுடன் கைகேயியையும் அன்புடன் வணங்கினான் என்று இராமாயணம் கூறுகிறது. தனக்குத் துன்பம் தந்தவர் என்று எவரிடமும் குறை சொல்லாததால் அவன் உள்ளத்தில் வெறுப்பு தங்கவில்லை. தீங்கு செய்தவரையும் பழிக்காமல் அன்பால் எதிர்கொண்டதே அவனது மிகப் பெரிய வெற்றி. அதனால் அயோத்தி மக்கள் அவனை இன்றும் போற்றுகின்றனர். கொல்லாமையும் புறங்கூறாமையும் வெளிப்புறத் தவம் அல்ல; அவை உள்ளத்தின் தூய்மை. இராமனின் சொல்லடக்கத்தால் பரதன், இலக்குவன், சீதை ஆகியோரும் பின்னாளில் அதே பண்பைப் பின்பற்றினர். அதனால் அவன் குடும்பம் துன்பத்திலும் ஒற்றுமையுடன் நின்றது.