சஞ்சயன்
மகாபாரதத்தில் சஞ்சயன் என்பவர் திருதராஷ்டிரனின் தேரோட்டி; அமைச்சராகவும் அறிவுரையாளராகவும் விளங்கினார். 'சஞ்சயன்' என்ற பெயர் வெற்றி பெற்றவன் என்ற பொருளுடையது. அவர் வியாசரின் சீடராகவும் கேள்வியில் தேர்ந்தவராகவும் இருந்தார் என்று நூல் காட்டுகிறது.
குருக்ஷேத்திரப் போர் தொடங்குமுன் வியாசர் திருதராஷ்டிரனிடம் வந்து, 'போரைக் காண உனக்குக் கண் தருகிறேன்' என்றார். குருட்டு அரசன் போரைக் காண விரும்பவில்லை; ஆனால் அதைக் கேட்க விரும்பினான். வியாசர் சஞ்சயனுக்குத் திவ்விய திருஷ்டி என்னும் தொலைவைக் காணும் ஆற்றலை அருளினார். அதனால் சஞ்சயன் போர்க்களத்தில் நிகழும் அனைத்தையும் அரண்மனையிலிருந்தே கண்டு, திருதராஷ்டிரனுக்குச் சொல்லத் தொடங்கினான்.
சஞ்சயனின் பணி எளிதானதல்ல. அவன் சொல்லவேண்டிய செய்திகள் பல துன்பமானவை: பீஷ்மரின் வீழ்ச்சி, அபிமன்யுவின் மரணம், துரியோதனனின் தோல்வி. இவற்றைக் கேட்கும் குருட்டு அரசனின் மனம் துடிக்கும். ஆனால் சஞ்சயன் உண்மையை மறைக்கவில்லை; அதே நேரத்தில் கடுமையான சொற்களால் அரசனைப் புண்படுத்தவும் இல்லை. ஒவ்வொரு செய்தியையும் நிதானமாக, தெளிவாக, மரியாதையோடு சொன்னான்.
முன்பே, போருக்கு முன்பு, சஞ்சயன் பாண்டவர்களிடம் தூதாகச் சென்று திரும்பினான். அவன் துரியோதனன் செய்த அநீதியையும், பாண்டவர்களின் நியாயத்தையும் அரசவையில் மறைக்காமல் சொன்னான். 'பாண்டவர்களோடு போர் செய்தால் அழிவு உறுதி' என்று திருதராஷ்டிரனை எச்சரித்தான். அவன் சொற்களில் இடிப்பு இருந்தாலும் பேதைமை இல்லை. அவன் கேள்வியால் பண்பட்டவன் என்பதால் ஒவ்வொரு சொல்லும் அளந்து வந்தது.
கிருஷ்ணன் அர்ஜுனனுக்குச் சொன்ன கீதையையும் சஞ்சயன் கேட்டு, திருதராஷ்டிரனுக்குச் சொன்னான். அவன் கேட்டதைக் கூட்டவோ குறைக்கவோ இல்லை. அவன் நினைவாற்றலும் நுட்பமான கேள்வியும் அந்த உரையாடலைப் பிழையின்றி நமக்கு அளித்தன என்று மரபு போற்றுகிறது.
போர் முடிந்து திருதராஷ்டிரன் துயரில் ஆழ்ந்தபோதும் சஞ்சயன் அவனுடன் இருந்து ஆறுதல் கூறினான். எந்த நிலையிலும் பேதைமையான சொல் பேசாத நிதானமே அவன் சிறப்பு. இழைத்துணர்ந்து ஈண்டிய கேள்வியவர் என்பதற்கு இவரே உதாரணம்.
சஞ்சயன் திருதராஷ்டிரனால் சில நேரம் கடிந்துகொள்ளப்பட்டபோதும் சீற்றமின்றிப் பேசினான். அவன் தன் கடமை உண்மையைச் சொல்வதே என்று உணர்ந்திருந்தான். தன் கருத்தை வலியுறுத்தும் போதும் அரசனின் மரியாதையைக் குறைக்கவில்லை. சொல்வதில் துணிவும் சொல்லும் முறையில் பணிவும் ஒருசேர அமைவதே கேள்வியின் பயன். அதனால் அவன் அரண்மனையில் நம்பிக்கைக்குரிய அமைச்சனாகத் திகழ்ந்தான். அவனது அறிவுரைகள் ஏற்கப்படாதபோதும் அவை உண்மையின் சான்றாக நிலைத்தன.